Histerektomi

Histerektomi (rahim alma ameliyatı), kadın üreme sisteminin temel organı olan uterusun tıbbi gereklilikler doğrultusunda cerrahi olarak vücuttan çıkarılması işlemidir. Kadın hastalıkları ve doğum uzmanları tarafından sıklıkla uygulanan bu majör cerrahi girişim, ilaç tedavilerinin veya organı korumaya yönelik diğer tıbbi yöntemlerin yetersiz kaldığı jinekolojik rahatsızlıklarda kalıcı bir çözüm sunar. Hastanın genel sağlık durumunu ve yaşam kalitesini derinden etkileyen kronik şikayetlerin kesin tedavisinde rol oynayan rahim alma operasyonu, günümüzde ileri cerrahi teknolojilerin yardımıyla oldukça güvenli bir şekilde planlanmaktadır. Bu müdahale, hastanın bedensel sağlığını yeniden tesis ederek konforlu bir yaşama adım atmasını hedefler.

Histerektomi Hangi Tıbbi Gerekçelerle Uygulanır?

Rahim alma ameliyatına zemin hazırlayan ve hekimlerin cerrahi kararı almasına yol açan başlıca durumlar şunlardır:

• Miyomlar
• Adenomyozis
• Pelvik organ sarkması
• Dirençli rahim kanamaları
• Kanser öncüsü hücresel değişiklikler
• Jinekolojik kanserler

Ameliyatların çok büyük bir çoğunluğu kanser dışı, yani tıp dilinde iyi huylu olarak adlandırılan hastalıkların tedavisi için gerçekleştirilir. Bu grupta en sık karşılaşılan ve cerrahiye en çok neden olan sorun miyomlardır. Miyomlar, rahmin kalın kas dokusundan kaynaklanan iyi huylu tümör yapılardır. Birçok kadında bulunmalarına rağmen bazen yıllarca sessizce büyürler ve hiçbir rahatsızlığa yol açmazlar. Ancak bazı durumlarda boyutları devasa boyutlara ulaşır veya doğrudan rahim iç zarına doğru baskı yapacak şekilde yerleşirler. Bu tablo aşırı miktarda ve pıhtılı adet kanamalarına, vücudun demir depolarının tükenmesine ve günlük yaşamı engelleyecek boyutta ağır bir kansızlığa yol açabilir. Ayrıca büyüyen miyomlar karın içinde ciddi bir kitle etkisi yaratarak çevre organları sıkıştırır. İdrar torbasına baskı yaptıklarında sürekli idrara çıkma hissine, bağırsaklara baskı yaptıklarında kronik kabızlığa neden olabilirler. İlaç tedavileriyle bu sorunlar aşılamadığında cerrahi müdahale devreye girer.

Adenomyozis ise rahmin iç tabakasını döşeyen ve her ay kanamayla dökülen dokunun, rahmin kalın kas duvarının içine doğru ilerleyerek orada yuvalanması durumudur. Miyomlar gibi sınırları belli bir yumru oluşturmadıkları için, sadece hastalıklı dokuyu çekip çıkarmak anatomik olarak pek mümkün olmaz. Her adet döneminde rahim kası içindeki bu kaçak dokular da kanamaya çalışır ve kas dokusu içinde hapsoldukları için dayanılması çok güç adet sancılarına, kronik pelvik ağrılara neden olurlar. Aile planlamasını tamamlamış ve medikal baskılama tedavilerinden fayda görmeyen kadınlar için rahmin alınması, bu şiddetli ağrı döngüsünü kıran en temel yaklaşımlar arasındadır.

İlerleyen yaş, geçirilen zorlu normal doğumlar veya genetik olarak bağ dokusunun zayıf olması gibi nedenlerle pelvik taban kaslarının desteği zayıflayabilir. Bu desteğin kaybolması sonucu rahim, idrar torbası veya bağırsaklar vajinadan dışarı doğru sarkabilir. Pelvik organ prolapsusu olarak adlandırılan bu durum hastanın idrar tutma fonksiyonlarını bozarak, sosyal hayata katılımını ciddi şekilde kısıtlar. Bu tabloda anatomik yapıyı onarmak ve dokuları yukarı asmak için genellikle histerektomi işleminden de faydalanılması gerekir. Ayrıca erken evre rahim ağzı kanserleri, rahim içi kanserleri ve hücre yapısının bozulduğu kanser öncüsü spesifik durumlarda da onkolojik prensipler gereği rahmin tamamen alınması gerekli bir adımdır.

Histerektomi Ameliyatının Kapsamına Göre Çeşitleri Nelerdir?

Hastalığın türüne, yaygınlığına ve hastanın anatomik yapısına göre ameliyat sırasında rahmin hangi bölümlerinin alınacağı veya hangi dokuların bırakılacağı farklılık gösterir. Uygulanan temel cerrahi tipler aşağıda belirtilmiştir.

• Total histerektomi
• Subtotal histerektomi
• Radikal histerektomi

Total histerektomi, günümüzde iyi huylu hastalıklar için en sık uygulanan ve standart kabul edilen cerrahi yöntemdir. Bu operasyonda rahmin gövde kısmı ve serviks adı verilen rahim ağzı bir bütün olarak ayrılmadan çıkarılır. Rahim ağzının da vücuttan uzaklaştırılması oldukça avantajlı bir yaklaşımdır çünkü hastanın ilerleyen yıllarda rahim ağzı kanserine yakalanma ihtimalini büyük oranda ortadan kaldırır. Bu yöntem uygulandıktan ve hasta iyileştikten sonra, hastaların rutin rahim ağzı kanseri taramalarına (smear testi) devam etme zorunluluğu çoğunlukla sona erer.

Subtotal histerektomi, rahmin sadece üst gövdesinin kesilip alındığı, rahim ağzının ise alt bölgede anatomik yerinde bırakıldığı bir yöntemdir. Eskiden çok daha sık uygulansa da günümüzde belirli zorunluluklar dışında genellikle öncelikli tercih değildir. Örneğin karın içinde daha önceki ameliyatlara veya hastalıklara bağlı çok yoğun yapışıklıklar varsa, hastanın aşırı kilo problemi nedeniyle alt pelvis bölgesine inmek mesane veya idrar yolları için büyük bir risk oluşturuyorsa, cerrahiyi daha kısa ve güvenli tutmak adına hekim tarafından bu yönteme başvurulabilir. Ancak rahim ağzı dokusu yerinde kaldığı için, bazı hastalarda adet dönemlerine denk gelen günlerde hafif lekelenme tarzı kanamalar devam edebilir. Daha da önemlisi, rahim ağzı kanseri riski sıfırlanmadığı için bu operasyonu geçiren hastaların düzenli smear tarama testlerine hayat boyu titizlikle devam etmeleri gerekir.

Radikal histerektomi ise jinekolojik onkoloji alanında, daha çok rahim ağzı ve rahim içi kanserlerinin cerrahi tedavisinde uygulanan oldukça kapsamlı ve genişletilmiş bir operasyondur. Bu süreçte amaç sadece rahmi almak değildir; rahim ve rahim ağzı ile birlikte rahmi çevreleyen geniş destek bağ dokuları, vajinanın üst kısımları ve çevredeki pelvik lenf bezleri de güvenli onkolojik sınırlarla çıkarılır. Kanser hücrelerinin yayılım yollarını temizlemek amacıyla yapıldığı için diğer yöntemlere göre çok daha derin ve detaylı bir diseksiyon gerektirir. Bu nedenle operasyon sonrasında lenf sıvısı toplanması, bacaklarda şişlik veya geçici idrar yapma zorluğu gibi durumlarla karşılaşılma ihtimali standart ameliyatlara kıyasla biraz daha yüksektir.

Histerektomi Sırasında Yumurtalıklar ve Tüpler Korunur mu?

Karar sürecinde hekim ve hastanın birlikte değerlendirdiği en önemli konulardan biri, sadece rahmin durumuna değil rahmin her iki yanında bulunan yumurtalıklara ve fallop tüplerine de ne yapılacağının planlanmasıdır. Bu organların akıbetini belirleyen temel faktörler şunlardır:

• Hastanın yaşı
• Menopoz durumu
• Ailesel kanser öyküsü
• Mevcut hastalığın karakteri

Hasta eğer halihazırda menopoz dönemindeyse, yumurtalıkların üreme ve östrojen hormonu üretme işlevi zaten büyük ölçüde sona ermiş demektir. İlerleyen ileri yaşla birlikte sessiz seyreden yumurtalık dokusunda istenmeyen hücresel değişikliklerin görülme ihtimali de artar. Bu nedenle menopoz sonrası dönemdeki histerektomi operasyonlarında, koruyucu bir önlem olarak her iki yumurtalığın ve tüplerin de rahimle birlikte alınması standart bir yaklaşım olarak kabul edilir.

Ancak hasta henüz menopoza girmemiş, elli yaşın altında genç bir kadınsa cerrahi yaklaşım tamamen değişir. Genç kadınlarda yumurtalıklar östrojen başta olmak üzere pek çok önemli hormon üretmeye devam eder. Bu hormonlar kalp ve damar sağlığını destekler, kemik yoğunluğunu korur, cildi besler ve vücudun genel dengesini sağlar. İyi huylu bir sorun (örneğin miyom) nedeniyle rahim alınırken eğer yumurtalıklar da çıkarılırsa, hasta ameliyattan uyandığında aniden cerrahi menopoza girmiş olur. Ani menopoz, şiddetli sıcak basmalarının yanı sıra erken kemik erimesi (osteoporoz) ve kalp hastalıkları riskini de beraberinde getirir. Bu tıbbi olumsuzlukların önüne geçmek için genç hastalarda yumurtalıkların yerinde bırakılarak korunması hedeflenir.

Yumurtalıkların özenle yerinde bırakıldığı durumlarda bile, yumurtayı rahme taşıyan fallop tüplerinin her ikisinin de çıkarılması modern tıp pratiğinde oldukça yaygın ve önerilen bir uygulamadır. Son yıllarda yapılan kapsamlı bilimsel çalışmalar kadınları en çok korkutan yüksek dereceli yumurtalık kanserlerinin önemli bir kısmının aslında doğrudan yumurtalıklardan değil fallop tüplerinin saçaklı uç kısımlarındaki hücrelerden başladığını göstermektedir. Dolayısıyla rahim alınırken, yumurtalıkları koruyarak sadece tüplerin çıkarılması, hastanın hormon dengesini hiçbir şekilde bozmazken ileride yumurtalık kanseri gelişme riskini çok belirgin bir şekilde düşüren kritik bir koruyucu manevradır.

Histerektomi Ameliyatı Öncesinde Hangi Hazırlıklar Yapılır?

Güvenli ve sorunsuz bir operasyon süreci, ameliyathane kapısından girmeden çok önce başlayan titiz bir hazırlık aşamasına dayanır. Planlanan operasyon öncesi hastaların geçtiği başlıca değerlendirme adımları şunlardır:

• Kapsamlı kan testleri
• Rahim içi doku örneklemesi
• Radyolojik görüntülemeler
• Kansızlık tedavisi
• Enfeksiyon önleyici protokoller

Özellikle düzensiz veya yoğun kanama şikayetiyle başvuran, menopoz dönemi civarındaki hastalarda, sorunun sadece iyi huylu bir miyom olduğu düşünülse dahi ameliyattan önce rahim içinden ince bir kanül yardımıyla doku örneği alınması veya histeroskopi adı verilen kameralı sistemlerle rahim içinin incelenmesi büyük önem taşır. Buradaki temel hedef, rahim içinde sessizce ilerleyen hücresel bir bozukluğun (kötü huylu veya kanser öncüsü bir durumun) olup olmadığını ameliyattan önce tespit etmektir. Ameliyattan önce bu net bilgiye sahip olmak, operasyonun sınırlarını ve yöntemini doğru belirlemeyi sağlar, hastayı eksik veya yetersiz bir onkolojik cerrahi geçirmekten korur. Aynı zamanda kapalı ameliyatlarda rahmin vücut dışına alınabilmesi için bazen parçalanması gerekebilir; eğer gizli bir kanser varsa bu parçalama işlemi hastalığın karın içine yayılmasına neden olabileceğinden, önceden doku örneği almak bu riski ortadan kaldırır.

Yoğun adet kanamaları nedeniyle uzun süredir kansızlık problemi yaşayan hastalarda operasyon öncesi kan değerlerinin optimize edilmesi şarttır. Eğer hemoglobin seviyeleri tehlikeli boyutta düşükse, ameliyattan önceki haftalarda damar yoluyla yoğun demir takviyeleri veya kanamayı geçici olarak durduran tıbbi baskılamalar uygulanarak kan değerleri normal sınırlara yükseltilir. Vücudun kan depoları dolu olduğunda, ameliyat sırasında dışarıdan kan verilmesi (kan transfüzyonu) ihtiyacı ve kalbe binebilecek ek yük riski en aza indirilmiş olur. Ayrıca ameliyathanede hastanın vücut ısısının düşmesi, kanın pıhtılaşma mekanizmalarını zayıflatarak cerrahi sırasında kanamayı artırabileceği için hastalar ameliyat boyunca özel ısıtmalı battaniye sistemleriyle sıcak tutulur ve enfeksiyonlara karşı güçlü antiseptik hazırlıklar yapılır.

Histerektomi Hangi Cerrahi Yöntemler Kullanılarak Yapılır?

Cerrahi teknolojilerin hızla gelişmesiyle birlikte histerektomi operasyonları tek bir teknikten çıkmış, hastanın ihtiyacına göre şekillendirilebilen zengin bir yelpazeye kavuşmuştur. Güncel olarak uygulanan cerrahi yöntemler şunlardır:

• Abdominal histerektomi
• Vajinal histerektomi
• Laparoskopik histerektomi
• Robotik histerektomi
• vNOTES cerrahisi

Abdominal histerektomi, halk arasında açık cerrahi olarak da bilinen geleneksel yöntemdir. Karnın alt bölgesine sezaryen izine benzeyen yatay bir kesi ya da göbekten aşağı doğru inen dikey bir kesi yapılarak karın boşluğuna ulaşılır. Cerrahın geniş bir görüş açısı ve dokunma duyusu ile çalışmasına olanak tanıdığı için geçmişte en sık başvurulan yöntemdi. Günümüzde ise genellikle çok büyük boyutlara ulaşmış devasa miyomlu rahimlerde, karın içi dokuları birbirine bağlayan ağır yapışıklıklarda veya ileri evre yaygın kanser ameliyatlarında kullanılmaya devam edilmektedir. Ancak karın duvarındaki cilt, yağ ve kas katmanlarının kesilmesi nedeniyle ameliyat sonrası ağrı düzeyi daha fazladır, hastanede yatış süresi uzayabilir ve kesi yerinde ileride fıtık oluşma riski barındırır.

Vajinal histerektomi, karın bölgesinde hiçbir kesi yapılmadan, tüm işlemlerin tamamen vajinal kanal içerisinden gerçekleştirildiği doğal bir yöntemdir. Özellikle rahim sarkması şikayeti olan vajinal kanalı cerrahi aletler için uygun genişlikte olan hastalarda fizyolojik iyileşmenin en hızlı olduğu tekniktir. Karında herhangi bir dikiş olmaması ameliyat sonrası konforu inanılmaz derecede artırır. Fakat hastanın rahmi vajinadan çıkamayacak kadar büyükse, hastanın hiç normal doğumu yoksa veya karın içinde daha önceki ameliyatlara bağlı yapışıklıklar varsa, üst bölgedeki organları net bir şekilde görememek cerrahi risk yaratabileceğinden bu yöntemin uygulanabilirliği kısıtlanabilir.

Laparoskopik histerektomi, modern kapalı cerrahi konseptinin temelini oluşturur. Karın duvarına genellikle beş ile on milimetre arasında değişen üç ya da dört adet küçük delik açılır. Karın içi, güvenli bir karbondioksit gazı ile şişirilerek çadır gibi genişletilir ve yüksek çözünürlüklü uzun kameralar içeri gönderilir. Bu sistemler, cerraha dokuları, incecik damarları ve sinir ağlarını çıplak gözle görülemeyecek kadar büyüterek oldukça detaylı bir harita sunar. Dokuları aynı anda hem mühürleyen hem de kesen özel enerji cihazları sayesinde kanama miktarı çok düşük seviyelerde tutulur. Rahim çevre dokulardan ayrıldıktan sonra genellikle alt yoldan, vajinadan dışarı alınır ve vajina tepe noktası içeriden eriyen dikişlerle kapatılır.

Robotik histerektomi, laparoskopinin bilgisayar destekli ve çok daha gelişmiş teknolojik formudur. Cerrah, hastanın hemen başında değil ameliyat odasındaki özel bir konsolun başında oturarak operasyonu gerçekleştirir. Hastanın karnına yerleştirilen robotik kollar, insan elinin bilek hareketlerini çok daha geniş açılarla, kendi ekseni etrafında dönecek şekilde ve tamamen titremesiz bir şekilde taklit eder. Özellikle ciddi obezite problemi olan hastalarda, çok derin alanlarda çalışmayı gerektiren kompleks endometriozis (çikolata kisti) vakalarında veya lenf bezlerinin hassas bir şekilde toplanmasını gerektiren kanser vakalarında cerraha büyük bir ergonomik rahatlık ve manevra üstünlüğü sunar.

vNOTES adı verilen doğal açıklık cerrahisi ise son yıllarda giderek daha popüler hale gelen oldukça yenilikçi bir yaklaşımdır. Karın duvarında laparoskopide olduğu gibi küçük delikler dahi açılmaz. Vajinal kanala yerleştirilen özel, çok kanallı silikon bir port üzerinden endoskopik kameralar ve ince uzun aletler karın içine yönlendirilir. Kısacası vajinal histerektominin kesisiz, izsiz olma özelliği ile laparoskopinin organları net gösteren kusursuz kamera görüntüsü bir araya getirilmiş olur. Hastanın karnında operasyon sonrasında hiçbir yara izi olmaması ve ağrı skorlarının son derece düşük olması bu yöntemin hastalar tarafından sıklıkla tercih edilme nedenlerindendir.

Kapalı Histerektomi Yöntemlerinin Açık Cerrahiye Göre Farkları Nelerdir?

Cerrahi dünyasında genel eğilim, hastalığı tedavi ederken hastanın sağlam dokularına en az zararı vererek maksimum faydayı sağlamak yönündedir. Bu bağlamda kapalı (minimal invaziv) yöntemlerin geleneksel açık ameliyatlara kıyasla pek çok avantajı bulunur. En belirgin farklılıklar şunlardır:

• Çok daha düşük kanama miktarı
• Karında büyük cerrahi kesilerin bulunmaması
• Ameliyat sonrası hissedilen ağrının azalması
• Hastanede yatış süresinin belirgin kısalması
• Günlük hayata ve sosyal yaşama hızlı dönüş
• Kozmetik açıdan tatmin edici sonuçlar

Açık ameliyatlarda karın duvarı katmanları geniş bir şekilde kesildiği için doku travması büyüktür. Bu durum ameliyat sonrasında hastanın yatağından kalkarken, tuvalete giderken, öksürürken veya hareket ederken çok daha fazla ağrı hissetmesine yol açar. Laparoskopik, robotik veya vNOTES cerrahilerinde ise sadece birkaç milimetrelik küçük kesiler yapıldığı veya hiç kesi yapılmadığı için karın duvarı bütünlüğü büyük oranda korunur. Gelişmiş kamera sistemleri ve damar mühürleyici aletler kullanılması sayesinde, açık cerrahiye göre operasyon sırasındaki kan kaybı genellikle çok daha düşük düzeyde kalır.

Hastanede yatış süreleri açısından da açık ve kapalı yöntemler arasında ciddi farklar vardır. Açık ameliyat sonrası hastalar ağrı kontrolü ve yara bakımı nedeniyle genellikle birkaç gün hastanede gözetim altında tutulurken, kapalı cerrahi geçiren hastalar çoğu zaman operasyonun ertesi günü taburcu edilebilecek duruma gelirler. Benzer şekilde açık cerrahide dokuların iyileşmesi ve hastanın normal sosyal yaşantısına, hafif egzersizlere, araç kullanımına veya iş hayatına dönmesi bazen bir buçuk ayı bulabilirken; kapalı cerrahilerde hastalar bu normal düzene genellikle bir ila iki hafta gibi çok daha kısa bir zaman diliminde rahatlıkla dönebilmektedir. Elbette her hastanın kilosu, önceki ameliyatları ve rahminin boyutu kapalı cerrahi için uygun olmayabilir, uygulanacak yöntemin seçimi hekimin detaylı muayenesi sonrasında hastayla birlikte kararlaştırılır.

Histerektomi Sonrası İyileşme Sürecinde Neler Yaşanır?

Ameliyat sonrası hastanede geçirilen saatler ve ardından evde devam eden dinlenme dönemi, iyileşme kalitesini belirleyen en kritik evredir. Erken iyileşme döneminde dikkat edilen ana unsurlar şunlardır:

• Erken yatağa bağımlılıktan kurtulma ve yürüme
• Bacaklarda kan göllenmesini önleme
• Bağırsak sisteminin çalışmasını destekleme
• Vajinal dikiş hattını koruma
• Fiziksel aktivitelerde dikkatli olma

Ameliyattan sonraki ilk altı ile sekiz saat içinde hastaların, hemşire ve refakatçi gözetiminde yataklarından kalkıp oda içinde veya koridorda yürümeleri oldukça önemlidir. Bu erken yürüyüş, bacak toplardamarlarında kan akışının yavaşlamasını ve ileride pıhtı atması gibi tehlikeli durumların oluşmasını engeller. Aynı zamanda, anestezi ilaçlarının etkisiyle durma noktasına gelen bağırsak hareketlerinin yeniden başlamasına yardımcı olarak karında oluşabilecek şiddetli şişkinlik ve gaz problemlerini hafifletir. Kapalı ameliyatlarda karın içine verilen gaz, ameliyat sonrası diyafram kasına baskı yaparak ilk birkaç gün sağ veya sol omuz bölgesinde geçici bir sızıya yol açabilir. Hastalar hareket edip yürüdükçe, vücut dokuları bu gazı emerek rahatlamayı sağlar.

Evdeki istirahat sürecinde, özellikle ilk iki ile dört haftalık dilimde vajinadan açık pembe, kahverengi veya bazen sarımtırak renkte sızıntı şeklinde akıntılar gelmesi beklenir. Bu durum rahmin alındığı yer olan vajina tepe noktasındaki dikiş hattının içeriden iyileştiğini ve yara bölgesindeki eriyen iplerin yavaş yavaş atıldığını gösteren olağan bir süreçtir. Bu dönemde iç dikişlere basınç yapmamak büyük önem taşır; hastaların kabız kalmaktan korunmaları, bol su içip lifli gıdalarla beslenmeleri ve tuvalette şiddetli ıkınmadan kaçınmaları gerekir. Yine aynı amaçla, iyileşmenin tamamlandığı ortalama altı ile sekiz haftalık süre boyunca ağır ev işleri yapmaktan, poşet veya eşya gibi ağır yükler kaldırmaktan ve yorucu, karın kaslarını kasan egzersizlerden uzak durulması önerilir.

Histerektomi Menopoza, Kilo Alımına veya Cinsel Sorunlara Yol Açar mı?

Toplum içinde bu operasyona dair, tıbbi gerçekliği olmayan ve kulaktan kulağa yayılan pek çok yanılgı bulunmaktadır. Histerektomi ameliyatı ile ilişkilendirilen en yaygın endişeler şunlardır:

• Erken yaşlanma ve aniden menopoza girme korkusu
• Ameliyat sonrası kontrolsüz kilo alma endişesi
• Cinsel yaşamın olumsuz etkileneceği düşüncesi

Öncelikle belirtmek gerekir ki sadece rahmin alınması hastayı menopoza sokmaz. Menopoz, rahimle değil yumurtalıkların hormon üretimini durdurmasıyla başlayan sistemik bir süreçtir. Eğer hasta gençse ve ameliyat sırasında yumurtalıkları korunduysa, bu organlar tıpkı ameliyat öncesinde olduğu gibi vücut için gerekli östrojen hormonunu üretmeye aynen devam eder. Hastanın ameliyattan sonra bir daha adet görmemesi, hormonlarının bittiği anlamına değil sadece hormonların uyararak kanatacağı rahim dokusunun artık içeride olmadığı anlamına gelir. Bu yüzden rahim alınan genç hastalar ameliyat sonrası sıcak basması yaşamaz veya hormon eksikliğine bağlı erken yaşlanmaz. Eğer tıbbi bir zorunlulukla yumurtalıklar alınmışsa dahi, hekimin planlayacağı kişiselleştirilmiş hormon takviyeleriyle bu semptomlar rahatlıkla kontrol altına alınabilir.

Ameliyat sonrası kilo alımı da operasyonun doğrudan fizyolojik bir sonucu değildir. Rahmin vücuttan çıkarılması metabolizma hızını yavaşlatıcı bir etki yaratmaz. Hastaların bazılarında gözlemlenen kilo artışları genellikle ameliyat sonrası uzun süreli hareketsizlik, evde sürekli istirahat etme durumu stres veya değişen yeme düzeniyle ilgilidir. İyileşme dönemi tamamlandıktan sonra rutin hayatına dönen, dengeli beslenip düzenli yürüyüş yapan hastaların kilo dengesini rahatlıkla koruması mümkündür.

Cinsellik konusundaki endişeler de çoğu zaman yersizdir. Ameliyat sonrası vajina tepesindeki dikişlerin güvenli bir şekilde doku ile kaynaşması ve iyileşmesi için genellikle altı ile sekiz hafta boyunca cinsel ilişki kısıtlaması uygulanır. Bu dinlenme süresi tamamlandıktan ve hekim kontrolünden sonra, anatomik yapının özenle korunduğu modern cerrahiler sayesinde cinsel fonksiyonda genellikle bir his kaybı veya kısalma yaşanmaz. Aksine, ameliyattan önce var olan büyük boyutlu miyomlar, kronik enfeksiyonlar, pelvik ağrılar veya şiddetli kanama beklentisi cinselliği kadın için ağrılı ve zor bir duruma dönüştürmüş olabilir. Rahim alındığında kanama korkusu ve derin ağrı kaynağı ortadan kalktığı için, pek çok hasta ameliyat sonrasında psikolojik olarak daha rahat, konforlu ve huzurlu bir cinsel hayata sahip olduklarını ifade etmektedir.

Histerektomi Sonrası Hangi Belirtilerde Doktora Başvurmak Gerekir?

İyileşme süreci çoğu hastada sorunsuz ve güvenli geçse de her cerrahi müdahalede olduğu gibi bazı durumlarda hastaların tetikte olması ve tıbbi yardım alması gerekebilir. Göz ardı edilmemesi ve zaman kaybetmeden hekime bildirilmesi gereken önemli bulgular şunlardır:

• Beklenmeyen yüksek ateş
• Vajinadan aktif, parlak kırmızı renkli yoğun kanama
• Kötü kokulu, yeşil veya iltihaplı vajinal akıntı
• Ağrı kesicilere yanıt vermeyen, giderek şiddetlenen karın ağrısı
• Bacakların sadece birinde ani şişlik, sıcaklık ve kızarıklık
• İdrar yaparken aşırı yanma veya idrara çıkamama durumu

Ameliyat sonrası erken dönemde ped üzerinde görülen hafif kahverengi lekelenmeler normal karşılansa da sızıntı boyutunu aşıp musluktan akar gibi devam eden taze, parlak kırmızı kanamalar, içerideki vajinal dikişlerin açılmasına veya karın içinde bir kan birikmesine işaret edebilir. Benzer şekilde günlerce dinmeyen yüksek ateş ve çok kötü kokulu akıntılar yara yerinde veya pelvik bölgede enfeksiyon gelişiminin habercisidir. Bacaklarda ortaya çıkan tek taraflı şişlik ve hassasiyetler ise damar içinde tehlikeli bir pıhtı oluşumu şüphesi doğurur. Bu tür uyarıcı belirtiler fark edildiğinde, hastanın paniğe kapılmadan ancak zaman da kaybetmeden ameliyatı gerçekleştiren sağlık kuruluşuna veya en yakın acil servise başvurması son derece kritiktir. Erken müdahale ile gelişebilecek bu tür komplikasyonlar büyümeden başarılı bir şekilde kontrol altına alınabilir ve hastanın iyileşme süreci kaldığı yerden güvenle devam edebilir. Titiz bir cerrahi planlama, hastanın kurallara uyması ve doğru takiplerle histerektomi, kadını yıllardır süren şikayetlerinden kurtaran son derece etkili bir tedavidir.